Thijs de Boer van Schelpenmuseum Paal 14 op Schiermonnikoog maakte samen met de eilander vogelaars Gerard Glerum en Ardie Noorman het boek Schiermonnikoog: wat er broedt en vliegt, de avifauna van een waddeneiland.

Het eilander vogelboek past in de traditie van toegankelijke natuurboekjes die De Boer eerder maakte, maar Wat er broedt en vliegt is veel groter en uitgebreider. Alle vogels die van 2000 tot 2025 minstens drie keer op het eiland zijn gezien, staan erin met een foto en beschrijving. Vogels die zich maar één of twee keer lieten zien, en vogels die langer dan 25 jaar geleden voor het laatst langskwamen, worden slechts opgesomd.

Anders zouden er wel heel veel zeldzaamheden in komen te staan, terwijl je die nooit ziet. En vrees niet: er blijven nog genoeg zeldzaamheden over. Ik check er een aantal die ik zelf heb gezien, en ja hoor, ze staan er allemaal in: roodkopklauwier, grauwe fitis, bonte tapuit, ringmus. Ja, die laatste is op het eiland altijd schaars geweest, al heb ik ze tien jaar geleden bij ons huisje zien nestelen. Volgens het vogelboek broeden ze niet meer op het eiland. Trouwens, in de rest van het land zijn ze ook aan het verdwijnen.

Andere vogels die op het vasteland algemeen zijn of waren, maar op Schiermonnikoog juist zeldzaam, zijn groene specht, matkop en kuifmees. Glanskop en zwarte specht zijn zelfs nog nooit op het eiland gezien. De ooit algemene grauwe gors was in 2000 al zo schaars dat ie nu slechts de opsomming haalt.

De steltkluut is hooguit twee keer gezien, maar dat kan in een volgende druk veranderen. De soort is al jaren vaste klant in het Lauwersmeer en staat vast op z’n torenhoge poten te trappelen van ongeduld om de oversteek te wagen.

Eén van de leukste eilander vogels is toch wel de drieteenstrandloper, die op het strand langs de waterlijn met je mee dribbelt.

Het is een heerlijk bladerboek en iedere vogelaar die naar Schiermonnikoog gaat zal ervan smullen. De foto’s zijn prachtig maar omdat er per soort één foto instaat, met meestal slechts één verenkleed (soms twee: man en vrouw), heb je voor vogeldeterminatie echt de tekstjes nodig over hoe ze eruit zien, waar en in welk seizoen ze te zien zijn. Het boek kost €30,- via info@kolstein.nl.

(Natuurdagboek Trouw, donderdag 11 juni ’26)