De klitten van kleefkruid

Het is klittentijd. En dan bedoel ik niet de klitten van de grote klis. Nee, ik bedoel de zich aan mij en vooral onze hond hechtende vruchtjes van kleefkruid. De hele plant doet eer aan die naam, en kleeft aan je kleren of je vacht. Zo weet kleefkruid zich razendsnel te verspreiden.
Na iedere wandeling met de hond aai ik haar en verwijder ik de klitjes. Het zijn er soms wel vijftig, want hond blijft niet altijd op het pad. En ze heeft vrij lang haar. Of ze de klitjes voelt en er last van heeft? Zeker in haar oren en oksels lijken ze mij vervelend, maar ik zie haar er niet op bijten of krabben. Wel laat ze me gewillig eindeloos frunniken om ze eruit te krijgen. Dat doe ik voorzichtig, en als erkende vrijkous lijkt de hond het heerlijk te vinden.
Enfin, kleefkruid groeit rap met dunne, flexibele stengels en stervormige bladeren. Het is dan ook een zogenoemde ‘sterbladige’. Een ander lid van die familie is lievevrouwenbedstro. Kleefkruid heeft net als die plant witte bloempjes, maar dan veel kleiner (foto). En na de bloei worden dat de opdringerige bolletjes. Hun hechtkracht danken ze niet aan plaksel maar aan weerhaakjes. Kleefkruid bestaat uit klittenband.
Ik herinner me avondvierdaagsen, waar mijn zoon mij tijdens de slenterende wandeltocht behing met een mantel van kleefkruid. Elke keer als ik gegiechel achter me hoorde, wist ik dat er weer een groene sliert kwam.
Kleefkruid groeit snel, mits het voldoende voedsel krijgt. Dat krijgt het tegenwoordig bijna overal, dankzij de stikstof die voortdurend op ons land neerdwarrelt. Het kan zich door een dichte, hoge begroeiing van brandnetels, akkerdistels en wilgenroosjes heen wurmen, om zich als een deken over die planten uit te spreiden. De enige die dat nóg overweldigender doet is haagwinde.
Beide planten zijn welkom in onze tuin, maar er zijn grenzen. Het is onvoorstelbaar hoe snel ze zich uitspreiden en verspreiden. Ik sjor ze weg waar ze bloemen als beemdkroon en knoopkruid overwoekeren. Oppassen dat de draagplanten niet knakken!
Overigens worden er op het wereldwijde web lansen gebroken voor de heilzame effecten van kleefkruidthee. Inwendig zou die bloedzuiverend werken en uitwendig huidzuiverend. Onzuiver bloed verraadt zich door gezwollen lymfeklieren. Weer wat geleerd!
(Natuurdagboek Trouw, vrijdag 21 augustus ’26)