Natuurdagboek 2025
Dood tijdens de daad

Dood tijdens de daad

Parende langpootmuggen, vrouw boven Foto Koos Dijksterhuis
Parende langpootmuggen, vrouw boven Foto Koos Dijksterhuis

Lang geleden zag ik een humoristisch bedoelde scene in een film. Tijdens een vrijage krijgt de man zowel een orgasme als een hartaanval. Dood. Ik kan me verder niets van die film herinneren. Je kunt zo’n orgastische dood als een straf Gods zien, of als een zalig uiteinde.

Zo’n dood komt voor, maar niet vaak, lees ik in allerlei top-zoveels van doodsoorzaken. Die verschillen onderling. Zo lees ik dat ongeveer 1 procent van de sterftegevallen dood door seks betreft. Dat zijn dan meer dan 1700 doden. Volgens het Uitvaart-platform echter gaat het om slechts 0,6 procent, een stuk of duizend vrijdoden. Dat zijn er toch nog anderhalf keer zoveel als verkeersdoden en acht keer meer dan slachtoffers van moord en doodslag.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Verliefd op een huuske

Verliefd op een huuske

Huisje in Dwingelderveld. Foto Koos Dijksterhuis
Huisje in Dwingelderveld. Foto Koos Dijksterhuis

Verscholen in het Dwingelderveld, op de grens van bos, hei en ven, ligt een voormalig keuterboerderijtje. Het is van Natuurmonumenten en die wil het slopen. Dat lijkt misschien logisch: in een natuurgebied past geen bebouwing. Maar dat ligt hier volgens mij anders.

De keuterij is in de oorlog gebouwd ter ontginning van het veen, en past naadloos in de omgeving. Op het erf van het station groeien zandblauwtjes, die er veilig zijn tegen vertrapping. Wandelaars en honden uit het nabijgelegen huisjespark blijven dankzij het gebouwtje met z’n hek buiten het Achterlandse Veen, waar onder meer otters leven.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Groen, rood en geel: zilverschoon

Groen, rood en geel: zilverschoon

Zilverschoon .Foto Koos Dijksterhuis
Zilverschoon .Foto Koos Dijksterhuis

Als je er bij stilstaat is het opmerkelijk hoe mooi een algemeen en klein plantje als zilverschoon is. De plant heeft zijn naam mee, en degene die hem bedacht heeft, had oog voor het zilveren vachtje van vilt op de bladeren aan de onder-, en soms ook de bovenkant bedekt.

De bladeren lijken enigszins op veren, en bestaan uit een verzameling kleine deelblaadjes die tegenover elkaar uit de hoofdnerf groeien. Het worden dan ook geveerde bladeren genoemd. Als je goed kijkt zie je tussen de deelblaadjes telkens een piepklein deelblaadje zitten. Groot en klein wisselen elkaar af. Dat wordt ‘afgebroken geveerd’ genoemd. De botanische wereld zit vol jargon.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Eiland van (on)rust

Eiland van (on)rust

Straaljager. Foto Koos Dijksterhuis
Straaljager. Foto Koos Dijksterhuis

Sinds oudejaarsavond is onze hond doodsbang voor knallen. Door haar merk ik hoe vaak er knallen klinken. ’s Nachts wordt er illegaal gejaagd op dieren die dankzij nachtkijkers ook dan geen rust meer krijgen. Overdag zijn er altijd feestvierders die hun vreugde met vuurwerk uiten. De knallen vallen me niet eens op, ik hoor ze niet meer, maar ik merk ze op dankzij de hond. Die krimpt ineen en verdwijnt onder een struik of, thuis, in haar bench. Dan realiseer ik me: oh ja, er was een knal in de verte.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Een jong doublet tapijtschelpen

Een jong doublet tapijtschelpen

Tapijtschelp. Foto Koos Dijksterhuis
Tapijtschelp. Foto Koos Dijksterhuis

Op het strand van Schiermonnikoog vind ik op een ochtend vijf doubletten van tapijtschelpen, benevens enkele losse kleppen. Eén van de vijf dubbele exemplaren is klein en jong gestorven.

Tapijtschelpen zijn tweekleppige schelpdieren, en wat je op het strand vindt zijn de lege schelpen van kalk. Het dier leefde in een doosje van zulke kleppen, maar is dood en vergaan. De grootste schelpdierfamilie is die van de slakken, de een na grootste die van de tweekleppigen. Daartoe horen mossels, kokkels, oesters en nog veel meer soorten, waaronder tapijtschelpen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Op zoek naar het oude wagenpad

Op zoek naar het oude wagenpad

Koeien in kwelder Foto Koos Dijksterhuis
Koeien in kwelder. Foto Koos Dijksterhuis

Op Schiermonnikoog probeer ik het Oude Wagenpad te vinden. Dat pad kende mijn vader die in de jaren 1920 en ‘30 met zijn ouders op het eiland vakanties vierde. Het eiland, eigendom van graaf Bernstorff, was toen voor de helft verboden gebied. Clandestien volgde mijn vader de Reddingsweg en het Oude Wagenpad door de vroegere kwelders.

Dankzij de klimaatverandering droogt het eiland ’s zomers vaak zo uit, dat de moerassen in de vroegere kwelders droogvallen. Een kans om zo’n vergeten pad eens te zoeken. Hond en ik proberen het van twee kanten maar het oude pad is, behoudens begin en eind, niet meer herkenbaar. Wel zijn er overal paadjes, aangelegd door de koeien die er grazen. Ooit beschermden we de natuur tegen vee, nu vinden we vee natuur.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Zingende trekvogels op Schiermonnikoog

Zingende trekvogels op Schiermonnikoog

Paapje Foto Koos Dijksterhuis
Paapje. Foto Koos Dijksterhuis

In september raakt de vogeltrek op dreef. Op Schiermonnikoog struin ik nog liever door de kwelder dan anders. De kleuren zijn er prachtig, mede dankzij het herfstrood van zeekraal, maar ook de kans op verrassende trekvogels lokt mij.

De lepelaars en kleine zilverreigers verzamelen zich voor hun uittocht, de bruine kiekendieven maken zich klaar voor vertrek, en uit het noorden arriveren zwarte ruiters, groenpootruiters, bosruiters, witgatjes, oeverlopers, kemphanen en tureluurs. Die strijken graag neer langs de slenken die met elke vloed vol-, en vervolgens weer leegstromen, waarna een nieuwe laag voedselrijk slik beschikbaar komt.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Hard tegen glas

Hard tegen glas

Zanglijster na botsing met raam Foto Koos Dijksterhuis
Zanglijster na botsing met raam. Foto Koos Dijksterhuis

Het is 24 jaar geleden dat die vliegtuigen tegen de wolkenkrabbers in New York vlogen. Drieduizend doden. Die torens stonden er toen 28 jaar en hoe lelijk ook, ze hoorden bij het silhouet van de stad.

De aanval was het idee van een baardige man uit het Midden-Oosten, een religieuze dwarsligger die het opnam tegen wereldmacht nr.1. Na het eerste vliegtuig dachten de mensen nog dat het een ongeluk was.

Gek genoeg botst er bijna nooit per ongeluk een vliegtuig tegen een wolkenkrabber, terwijl er nog altijd veel van die enorme bouwwerken bij komen en er ook gestaag meer vliegtuigen in de lucht zijn, alle klimaattoppen ten spijt.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Minifuut

Minifuut

Dodaars met jong Foto Koos Dijksterhuis
Dodaars met jong. Foto Koos Dijksterhuis

Sinds ik mijn tweede verjaardag op Schiermonnikoog vierde, heb ik dat vaker gedaan. Sindsdien is het eiland veranderd. Dat geldt ook voor de Berkenplas, een vroegere zandwinning die als recreatieterrein werd ingericht. Als kind heb ik er veel met water en zand gespeeld. Als vader kon ik dat dankzij mijn kinderen ongegeneerd nog eens doen.

De plas werd omringd door zandstrand, en dat werd ’s winters onderhouden. Nu is er alleen nog een wit zandstrandje voor het paviljoen. Er zijn speeltoestellen bij gekomen, de waterfietsenverhuur is verdwenen, er kwam een schelpenpaadje en ondanks het helofytenfilter kun je er nog steeds zwemmerseczeem oplopen.

De bomen om de plas werden hoger, het strand raakte bedekt met korstmossen en moerasplanten als watermunt. In het water breidden rietkragen zich uit. Tegenwoordig zie je er niet alleen meeuwen, meerkoeten, wilde eenden en ’s winters een kuifeend, maar ook ijsvogels en dodaarzen. Die broeden er zelfs.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Oude schoen

Oude schoen

Schoen op het Rif van Schiermonnikoog. Foto Koos Dijksterhuis
Schoen op het Rif van Schiermonnikoog. Foto Koos Dijksterhuis

Eindelijk las ik de verhalen van Raymond Carver. Die verhalen stonden al bijna dertig jaar op mijn lijstje ‘te lezen’. Ik maak overal lijstjes van. Ooit zag ik een vacature voor ‘lijstenmaker’, maar ik houd het bij lijstjes. Ik las Carver en dan meteen al zijn 72 verhalen maar, in het twee jaar geleden in Nederland uitgebrachte Een kleine weldaad (Van Oorschot).

Carver is als schrijver vooral bekend van zijn korte verhalen. Hij schreef ook gedichten maar van romans kwam het niet. Zelf verklaarde hij dat hij het met kinderen en allerlei baantjes veel te druk had voor dat lange-termijn-werk. Zijn alcoholconsumptie zal ook niet geholpen hebben.

Lees Meer Lees Meer

DELEN