Bij ons in de buurt zijn nogal wat Canadese ganzen. Ze zijn sinds het dooit druk in de weer met partners kiezen, paren vormen en nestelplekken uitzoeken. Daarbij maken ze veel kabaal. Toeterend vliegen ze laag over de bomen en de huizen. Ze zijn groot, hebben een donkere kop met een witte baard maar geen wit voorhoofd, zoals brandganzen.

Met brandganzen willen ze best paren vormen. En met grauwe ganzen, die er heel anders uitzien. Die soorten zijn daar met enig gevlij beide wel voor te paaien. Er zijn onder ganzen relatief veel gemengde stellen, van twee verschillende soorten. Daar komen mengvormen van, en die zijn nog vruchtbaar ook. Daarmee tarten ganzen de definitie van een soort.

Een soort is ook geen scherp afgebakend begrip. Een individu is duidelijk begrensd met huid en haar of veren. Of een celwand, als het een eencellige betreft. Maar soorten kunnen ontstaan door splitsing van een populatie. Dan komen er nieuwe soorten in plaats van, of naast de oude soort. Ook kan een soort geleidelijk veranderen in een andere. Enfin, sla Darwin er maar op na. Of onze eigen Menno Schilthuizen, die meerdere boeken over soortvorming schreef.

Het gaat in de natuur dan niet zozeer om het behoud van de soort of om competitie tussen soorten, maar eerder om overleving van het individu en om competitie tussen individuen. Als het al ergens om gaat, tenminste. Wij mensen willen graag een doel hebben, anders voelen we ons doelloos en zinloos. Of eigenlijk willen we een doel zijn: het hoogst haalbare van de evolutie, de kroon op de schepping.

Goed, ganzen tobben volgens mij niet over hun doel en doen zeker niet moeilijk over seks met andere soorten. Canadese ganzen ontsnapten in de jaren zeventig uit volières. Ze verwilderden en verspreidden zich vanuit de Randstad over gans het land. En ze rommelen wat aan met brand- en grauwe ganzen.

Veel grauwe ganzen en brandganzen zullen nog naar het noorden wegtrekken. Maar vele blijven ook hier. Die vormen al paartjes, net als de Canadezen. Ik zag drie ganzenparen die zich enigszins afzonderden: een stel Canadese, een stel grauwe, en één gemengd koppel, van Canadese en grauwe gans, zie foto.

(Natuurdagboek Trouw, dinsdag 17 maart ’26)