Natuurdagboeken op dijksterhuis.net
Koekoeksbloem voor luie tuiniers

Koekoeksbloem voor luie tuiniers

Dagkoekoeksbloem, © K. Dijksterhuis

Voor de niet grondig tuinierende tuinliefhebber zijn dagkoekoeksbloemen een uitkomst. Dagkoekoeksbloemen stellen geen hoge eisen aan de bodem, het licht, de concurrentie met andere planten. Ze doen het meestal wel, u moet het al bont maken met cement en onkruidverdelger wilt u dagkoekoeksbloemen uitroeien. Hun wulps gevormde, felroze bloemen geven wekenlang kleur aan de tuin. Nee, maandenlang. Ik zie ze nog steeds bloeien, al krijgen vergelende planten de overhand. Die torsen de zaaddozen, soms nog vol, meestal al leeggeschud. Net als klaprozen vullen uitgebloeide koekoeksbloemen hun zaaddoos vol zwarte korreltjes die er in de wind uitslingeren. In bloei zijn die zaaddozen zacht en zitten ze als ballonnetjes onder de bloem. Aan die ballonnetjes danken koekoeksbloemen hun familienaam: silene. De Griekse Silenus, vader van de silenen, had een dikke pens en dronk veel en lag vaak zijn roes uit te buiken.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vertederende meeuw met boeventronie

Vertederende meeuw met boeventronie

Zilvermeeuw, © K. Dijksterhuis

Zilvermeeuwen zijn geen knuffeldieren. Misschien omdat ze zonder pardon de kuikens van knuffelbare vogels opeten, misschien omdat ze kuikens van soortgenoten opeten, misschien omdat ze vuilniszakken openscheuren en ons laten zien wat een smeerlappen wij zijn. Maar vooral omdat we op hun uiterlijk afgaan. Ze hebben dankzij hun fronsende ogen en scheve voorhoofd een weinig aaibare tronie. In de lente kunnen deze zware jongens trouwens heel teder zijn en zo met elkaar flikvlooien dat je er zin van zou krijgen. Maar ja, daar zitten dan weer lusten en driften achter. En lusten en driften vertrouwen we niet, we zijn er te gevoelig voor. Bovendien is het geen lente.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Keurige, maar gladde varens

Keurige, maar gladde varens

Eikvaren, © K. Dijksterhuis

Op Schiermonnikoog gleed ik als kind tijdens duinwandelingen uit over de kleine varens, die de noordhellingen begroeiden. Ze waren groen maar hun onderkanten waren oranje bespikkeld. Dat zijn, legde mijn vader uit, de sporen. Eikvarens rangschikken hun sporen in keurige rijtjes van keurige stippels. Er zit geen vlies omheen, de sporen kunnen onbelemmerd wegwaaien.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Grauwe kiekendief vangt veldmuizen in de zomer, sprinkhanen in de winter

Grauwe kiekendief vangt veldmuizen in de zomer, sprinkhanen in de winter

Grauwe Kiekendief (man), Senegal © Ben Koks

‘Ze eten van alles, maar voor een nest jongen zijn ze afhankelijk van veldmuizen’, zegt Christiane Trierweiler over grauwe kiekendieven. De biologe promoveert komende vrijdag in Groningen op deze elegante roofvogels. Nu verblijven die in West-Afrika, waar ze op de savanne sprinkhanen vangen. Eind april komen ze hier. In Nederland broeden enkele tientallen paren, dankzij het onvermoeibare beschermingswerk van de Werkgroep Grauwe Kiekendief, waar Trierweiler in 2003 stage liep.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Droge hei

Droge hei

Struikhei, © K. Dijksterhuis

Struikhei is enig in zijn soort. Kraaiheide en dopheide zijn van een ander geslacht. Het geslacht Calluna beperkt zich tot struikhei: calluna vulgaris.

Vulgaris klinkt niet respectvol, terwijl het toch zo lastig is heidevelden te behouden. Struikhei is een soort van droge hei. De stugge plant kan wel een meter hoog worden. Daarvoor heeft hij voedsel nodig. En op voedselrijke heide krijgen grassen als pijpestrootje de overhand. Op een beetje vruchtbare bodem zijn zaailingen van berken en andere boompioniers nauwelijks tegen te houden. Met de Jeugdbond voor Natuurstudie heb ik ‘heide geschoond’, zoals dat heette: berken en naaldbomen rooien. Vroeger deden schapen dat. Nu huren natuurbeheerders herders in, maar die weten hun kuddes vaak nauwelijks op de hei te houden. De schapen hollen als de hond even niet oplet naar waar het gras groener is. Ik heb ze zich zien verdringen voor het hek van een biljartlakenweiland.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Glanzend, vochtig geel

Glanzend, vochtig geel

Gele berkerussula, © K. Dijksterhuis

Na een paar koude nachten met nachtvorst zijn de paddestoelen even plotseling verdwenen als ze eerder verschenen. Sommige zijn winterhard, verschillende soorten houtzwammen bijvoorbeeld, maar de meeste zijn dat niet. Bovengronds althans, in de humus- en bladerlaag blijft de zwamvlok in leven. Er waren veel russula’s. Die vallen op door hun gekleurde hoed: rood, paars, groen of geel zonder witte stippen, maar wel op een spierwitte onderkant en steel. Mooie paddestoelen! Op Schiermonnikoog wist een prachtige gele berkenrussula de schrale oostenwind en koude nachten wonderwel te doorstaan. Op de Waddeneilanden loopt het meestal zo’n vaart niet met droge lucht en nachtvorst. En deze genoot ook nog eens de beschutting van met kruipwilg begroeide duintjes.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Herfstkleuren

Herfstkleuren

Herfstblad Amerikaanse eik, © K. Dijksterhuis

‘Ervaar de combinatie van de rust van de yoga en het expressieve van de bewegingsexpressie’, lokt een yogapraktijk: ‘Doe mee met de workshop herfstkleuren’. Zelf ervaar ik herfstkleuren liever in het bos dan in een werkwinkel over het expressieve van de expressie. Wingerd, fluweelboom, Amerikaanse eik hebben het rood op de bladeren staan; diepdonkerrood. Berken kiezen voor geel.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Bonte zandoogjes

Bonte zandoogjes

Bont zandoogje, © K. Dijksterhuis

Op een braamblad in de bosrand streek een bont zandoogje neer. Bonte zandoogjes snoepen graag van bramennectar en dwrrelen vaak langs bosranden. Behalve van nectar houden ze ook van vruchtensap en van hars of vocht uit gewonde boomstammen. De vlinders zijn de laatste jaren algemeen geworden, het gaat hen voor de wind.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Explosieve vermenigvuldigers

Explosieve vermenigvuldigers

Springbalsemien, © K. Dijksterhuis

De springbalsemienen weten van geen ophouden. Nou ja, ze bloeien wel uit, maar er is altijd wel weer een andere knop. Zolang het niet vriest, blijven bezig. Ze haalden vorige week zaterdag de tuinrubriek. Het stukje was heel herkenbaar. Ook ik ontdekte de bloemen pas op eerbiedwaardige leeftijd (30).

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Grazers als doel

Grazers als doel

Hooglander, © K. Dijksterhuis

De regering Rutte draait de geldkraan dicht voor een linkse hobby als natuurbeheer. Het geld is voor een rechtse hobby als asfalt. Geen wonder ook, zolang de VVD met de twee minst groene partijen samenwerkt. De Ecologische Hoofdstructuur wordt afgeschaft, al gaat een toekomstige regering er vast weer mee door. Nou hechten de natuurbeheerders wel heel veel belang aan het verbinden van natuurgebieden. Of dat terecht is? Vleermuizen volgen bomenrijen, dassen hobbelen door tunneltjes, loopkevers deinzen al terug voor een fietspad, boomkikkers lopen nauwelijks meetbare afstanden. Vogels, zelfs de honkvaste boomklever, vliegen over snelwegen. Wel lees ik altijd dat herten, runderen en paarden ruim baan moeten krijgen. Leuk voor dat scharrelvee, maar voor de rest?

Lees Meer Lees Meer

DELEN