Vroege zanger op vrijersvoeten

Hij zingt snel en gevarieerd, met fraaie fluittonen en scherpe korte klanken alsof er met een kleine hamer op een spijkertje wordt getikt. Als er niet gezongen wordt, is een roodborsttapuit vaak wel bereid tot een karakteristiek roepje, dat klinkt alsof er twee steentjes op elkaar ketsen. Dit is deel tien van mijn vogelzangserie.
Het vrouwtje is al mooi, maar het mannetje van de roodborsttapuit is helemaal een schoonheid. Zijn rode borst kleurt prachtig bij zijn zwarte rug en kop, die weer fraai contrasteren met een spierwitte kraag.
Volgens Sovon Vogelonderzoek hebben we rond de twintigduizend broedpaartjes – ze doen het goed op open terreinen die verruigen. En open terreinen zoals heiden, duinen en graslanden verruigen overal dankzij het inwaaiende stikstof, tenzij de opschietende elzen, wilgen en berken jaarlijks worden gemaaid. Toch mooi dat een verwoestend verschijnsel als decennialange stikstofvervuiling ook een gunstig effect heeft.
Ik zie de laatste jaren ook ’s winters soms roodborsttapuiten. De meeste trekken in de herfst wel naar Zuidwest-Europa en Marokko, maar steken de Sahara niet over. Ze kunnen dus veel sneller terug zijn, als de winter niet zo streng blijkt. Sovon schat het aantal overwinteraars op tweehonderd tot duizend, maar ik denk dat het er wel meer zijn. En als ze al vertrekken, komen ze in februari en maart alweer terug.
In de omgeving van ons dorp zie ik regelmatig roodborsttapuiten. De laatste van 2024 zag ik in november en de eerste van 2025 begin februari. Ik nam een foto van een fraaie, kale boom en thuis zag ik op de computer dat er een roodborsttapuit in die boom zat. Had ik hem dan eigenlijk wel gezien? Algauw zag ik er nog een en op 27 februari zat er een uitbundig te zingen. Dat feestelijk gezang zal nog wel even in volume toenemen, en wordt wat rustiger en melodieuzer als er vrouwtjes versierd en paren gevormd worden. Een roodborsttapuit op vrijersvoeten maakt tijdens het zingen vaak even een vluchtje en imiteert dan graag andere soorten.
(Natuurdagboek Trouw, maandag 10 maart ’25)