Wandelend geraamte of teringlijder? Nee, twee nieuwe soorten spookkreeften!

Bruingevlekte spookkreeft Foto Mick Otten
Bruingevlekte spookkreeft Foto Mick Otten

Mick Otten vond 30 augustus 2015 een spookkreeftje in de afvoergoot van het filter van de koelwaterinlaat van de kerncentrale van Borssele. Hij vermoedde dat het een wandelend geraamte was.

Spookkreeftjes zijn kleine, spichtige wezens van hooguit drieënhalve centimeter, die zich met hun achterpoten onder water aan stevige ondergrond klemmen, terwijl ze zich uitrekken en met hun fikse voorpoten passerende prooien grijpen. Ze zijn de bidsprinkhanen van de zee. Omdat ze er zo spookachtig mager uitzien, hebben ze namen als teringlijdertje en wandelend geraamte.

Otten nam het nog levende diertje mee naar huis, verspreidde foto’s onder kenners en ontdekte dat hij geen wandelend geraamte had gevonden, maar het spookkreeftje Caprella equilibra, dat weliswaar een paar keer op aanspoelsel gevonden was, maar nog nooit levend. Ruim een jaar later vond Brian Pater opnieuw een levende in dezelfde afvoergoot. Blijkbaar is er een populatie en dat betekent een nieuwe soort voor Nederland.

Het spookkreeftje bleek nog geen Nederlandse naam te hebben en Otten heeft hem inmiddels bruingevlekte spookkreeft gedoopt. Andere spookkreeftkenners kwamen op de vindplaats af en vorig jaar vond Marco Faasse daar warempel nog een nieuwe soort voor Nederland: Caprella scaura ook al zonder Nederlandse naam. Faasse noemt hem gehoornde spookkreeft. De vondsten brengen de Nederlandse spookkreeftjeswereld op elf soorten.

De bruingevlekte spookkreeft onderscheidt zich van de andere soorten met zijn bruine vlekjes en een puntige stekel tussen de beide grote schaarpoten. De gehoornde spookkreeft draagt een scherpe hoorn op zijn kop.

Spookkreeften leven in ondiep zeewater en vaak op door de mens aangebrachte ondergrond, zoals windmolenpalen, steigers en pontons.  Ze kunnen in enorme aantallen voorkomen en de ondergrond volledig bedekken tot een tapijt van graaiende kreeftjes. Ze kunnen zich ook aan scheepswanden hechten. In 1993 kwam het machospookkreeftje, ook harig spookkreeftje genoemd, waarschijnlijk per schip uit Japan in Nederland terecht. De macho’s hebben het intussen geschopt tot talrijkste spookkreeft van Nederland.

(Natuurdagboek Trouw vrijdag 9 maart 2018)