Vulgaire paardenstaart

© K. Dijksterhuis

De betekenis van het Franse woord voor lidsteng houdt uw gemoederen bezig. Ik kreeg meerdere reacties die in twee categorieën te verdelen zijn: moeras en spar.

Herman Bink schrijft dat de dorpsnaam Pesse net als Peize moeras(rand) betekent.  Pesse vulgaire betekent volgens hem gewone moerasplant. Meerdere lezers geven deze verklaring.

Maar Jan Snippe leest in zijn Petit Robert, een gerenommeerd woordenboek, dat het Franse woord pesse afstamt van het latijnse woord picea (boom met hars) en van pix (pek). Het woord wordt sinds 1784 gebruikt voor de waterplant.

De lidsteng zou met de sprietige bladenkransjes op een sparretje lijken, een boompje met hars. Dat verklaart weer de Duitse naam Tannenwedel: sparrenstaart of sparrenkwast.

Moeras of spar? Twee aannemelijke, nauwelijks verenigbare verklaringen van pesse. De wetenschappelijke naam van lidsteng luidt Hippuris vulgaris. Hippo betekent natuurlijk paard en oura zou staart betekenen, al meent Petit Robert dat oura urine betekent en de plant in de wetenschap dus gewoon of vulgair paardenpis zou heten.

Vulgair of gewoon, ik vind het nog steeds een aparte plant. Lidsteng komt van nature voor van Groenland en polair Noord-Amerika tot Australië, via Europa en West-Azië. Hij groeit zowel onder als boven water met blaadjes in groene kransjes rond de stengel. Hij bloeit met groene bloemen, door de wind bestoven. De plant laat zowel eenslachtige als tweeslachtige bloemen bloeien, tegelijkertijd nog wel. Er zijn mannelijke en vrouwelijke bloemen. De vrouwtjes hebben één vruchtbeginsel, de mannetjes één meeldraad, met een roodbruin helmhokje vol stuifmeel. Na een succesvolle bestuiving vormt de plant zaad in een nootje. Die nootjes kunnen wegdrijven of door watervogels opgepikt en verderop uitgepoept worden.