Voorjaarsschoonmaak in de herfst

Roodborst. Foto Rob Buiter
Roodborst. Foto Rob Buiter

Vroeger maakten de mensen hun tuin winterklaar. Nu niet meer. De meeste tuinen zijn of versteend of weelderig groen. Versteende tuinen zijn altijd klaar voor de winter. Weelderig groene tuinen zijn ook altijd winterklaar. Mijn tuin is weelderig groen, het zal u niet verbazen. Winterklaarheid hoeft van mij niet. Winterklaar maken betekent niet meer dan een grote voorjaarsschoonmaak, maar dan in de herfst. Afgevallen blad wegharken, dode plantenstengels afknippen, het gras nog één keer maaien. Dat laatste doen in mijn tuin de cavia’s, maar stengels laat ik staan voor insectjes en bladeren hark ik alleen weg van stoep en paadje. Als ik in het strooisel wroet, kom ik larven tegen, suffende spinnen en sluimerende lieveheersbeestjes. Bovendien zitten er bessen tussen verstopt, hazelnoten en rotte appeltjes. Er scharrelen altijd vogels. Roodborstjes vooral.

In de tuin werken vind ik trouwens fijn. Als je ergens van opknapt, is het wel van in de tuin werken. Buiten in het groen zijn is ontspannend en fysieke inspanning blaast de muizenissen uit je hoofd. Tuinwerk combineert die twee. Het lijkt of spanningen als door een bliksemafleider in de aarde verdwijnen, terwijl je in de grond wroet.

Onderzoekers van Alterra hebben het ontspannende effect van tuinwerk bewezen. Tijdens tuinwerk blijkt het stresshormoon cortisol sterker af te nemen dan tijdens lezen. Je zou je tuin toch spontaan winterklaar gaan maken! Maar dat hoeft niet, het effect is vooral te danken aan de groene omgeving, minder aan schoffelen en wroeten. Binnenshuis blijkt spelletjes doen soms tot minder cortisol te leiden, en soms niet. Dat hangt af van de planten en bloemen in de kamer. Hoe meer groen om je heen, des te ontspannender.

(Natuurdagboek Trouw 1 nov. 2013)