Vlieg met doodskop en rattenstaart

Doodskopzweefvlieg Myathropa florea op arm. Foto Koos Dijksterhuis
Doodskopzweefvlieg Myathropa florea op arm. Foto Koos Dijksterhuis

Geel met zwarte strepen is het achterlijf van dit insect, dat zich daarmee nog minder aaibaar maakt dan een vlieg toch al is. Dit is een vlieg in de kleuren van een bij. Het is een zweefvlieg. Een vreedzaam insect dat op je arm gaat zitten zonder bijbedoelingen. Hij heeft geen angel, hij heeft geen tanden, hij eet slechts nectar en stuifmeel.

Het is een doodskopzweefvlieg, want volgens kenners lijkt de tekening bovenop het borststuk op een doodskop. Ik zie er meer een Batman in. Het borststuk is het bovenlijf, dat voor de taille zit. De doodskop lijkt op de bovenrug getekend te staan, maar bij insecten heet de bovenrug ook borststuk. Verwacht van biologen geen taalkundige logica.

De doodskopzweefvlieg komt in bijna heel Europa voor en daarbuiten ook. Het is een algemene soort. Net als de blinde bij en andere bijvliegen is het een zweefvlieg die eitjes legt in stilstaand, modderig water, vol rottende bladeren en andere prut. Dat kunnen plassen zijn in wagensporen of in de volgelopen kuiltjes tussen dubbele bomen.

Dat de larven niet verdrinken hebben ze niet aan kieuwen te danken. Kieuwen zouden hen niet veel helpen, want de gistende drab waarin ze leven is bijna zuurstofloos. Nee, ze hebben een idioot lange adembuis, die ze als een telescoop kunnen uitschuiven. Ze schuiven hem uit zodat ie net boven het water uitsteekt. Door die uitgeschoven ingebouwde snorkel halen ze adem.

Als je zo’n larve tegenkomt, lijkt het net een modderig beestje met een heel lange staart. Daarom worden zulke larven rattenstaartlarven genoemd. Langstaartlarven had misschien vriendelijker geklonken, maar hun leefomgeving doet wellicht aan riolen en ratten denken.

(Natuurdagboek Trouw vrijdag 25 sept. 2015)