Trekvogels verbouwen zelf hun proviand

zwartkopje
Zwartkopje. Foto Jeanette Essink

Op trek naar het zuidwesten strijken lijsters en hun verwanten na een nacht stevig doorwieken graag neer in bessenstruiken en -bomen. Zij vinden vogelkers, meidoorn, lijsterbes, duindoorn en kardinaalsmuts geschikt voor een dagje pauze. Het kan daar leven van de merels, zanglijsters, koperwieken en kramsvogels, maar ook van spreeuwen, roodborstjes, roodstaarten en zwartkopjes. Veel vogels volgen op trek de kust en juist langs de kust groeien veel van de genoemde bessenstruiken. Het mooie is dat de smullende vogels de pitjes uitpoepen en daarmee zorgen voor de verspreiding van bessenstruiken langs hun vliegroute. Ze verbouwen zelf hun proviand.

Zwartkopjes broeden in Nederland en overwinteren vanouds in de buurt van de Middellandse Zee. Geef ze eens ongelijk. Toch trekken ze de laatste jaren minder ver weg, zoals naar Engeland, of West-Frankrijk. in toenemende mate blijven ze hangen in Vlaanderen en Nederland. Klimaatverandering, hè. Maar in Nederland overwinteren er nog maar weinig, ik zag vorige winter twee keer een zwartkopje in mijn tuin.

De meeste zwartkopjes trekken weg en andere passeren ons land op doorreis uit Scandinavië. Allemaal weten ze een maaltje bessen te waarderen. De zwartkop op de foto heeft een zaad van een kardinaalsmuts te pakken. Dat is het oranje binnenste van de roze, op het hoofddeksel van een kardinaal lijkende zaaddoos. Kardinaalsmutsen groeien het liefst op kalkrijke duingrond.

Behalve vogels zijn de rupsen van verschillende nachtvlinders gek op kardinaalsmuts, maar zij eten het blad. Sommige stippelmotten blieven zelfs uitsluitend kardinaalsmuts, zoals kardinaalsmutsstippelmotten. Stippelmotten kunnen een struik met hun spinsels inpakken, als was het een kunstwerk van Christo.

Voor mensen zijn zowel blad als bes van de kardinaalsmuts giftig, maar vogels zijn blij met deze en andere struiken die juist in de trektijd vrucht dragen.

(Natuurdagboek Trouw vrijdag 28 okt. 2016)

Trekvogels verbouwen zelf hun proviand
DELEN

2 gedachten over “Trekvogels verbouwen zelf hun proviand

  • 11 november 2016 om 17:42
    Permalink

    Vooral in de Randstad broeden duizenden halsbandparkieten. Ik zie ze soms in Groningen. 6 jaar geleden schreef ik er dit over: https://dijksterhuis.net/natuurdagboek/parkieten-plaag-of-aanwinst/

  • 11 november 2016 om 16:39
    Permalink

    Gisteren, 11 november zag ik tot mijn grote verbazing twee halsbandparkieten in de boom in de achtertuin. Ze zaten op hun gemak te peuzelen van een boomvrucht uit de tuin van de buren. Onder hen zaten drie duiven ingedeukt te chillen. Net ervoor was ik buiten geweest om de vogels te voeren, zoals elke dag. Ik had dus niet in de boom gekeken. Maar ze zaten daar dus al, want toen ik binnenkwam keek ik in de boom en dacht nou, jongens hebben jullie geen honger? De duiven bleven chillend zitten en toen viel mijn oog op de groene vogels. Ze hadden een lange staart en een kromme papegaaiensnavel, maar ik zag geen ‘halsband’. Ik keek nl. tegen het licht in. Ik wilde een mooie foto van het stel maken, maar helaas kwam er een helikopter over vliegen en rats, in een vogelvlucht schoten ze tegelijkertijd weg!
    Kan het zijn dat het echt halsbandparkieten waren? Ik las dat ze meestal in Afrika en warme landen overwinteren?

Reacties zijn gesloten.