Stobben frezen duinen open

Vuurtorenvallei, biezenknoppen Schiermonnikoog, © Koos Dijksterhuis

Op Schiermonnikoog liet Natuurmonumenten afgelopen winter jong bos kappen, verhakselen en stobbefrezen. Een stobbefrees is een ondergrondse verhakselaar, een reuzenblender die de wortelkluit versplintert. Een aannemer voerde het karwei uit. Komende winter nemen de zagen, hakselaars en frezen weer een paar duinen te grazen. Na het kappen wordt er een laagje afgeplagd. Het is voor de op eenzaamheid gestelde wandelaar een vervelende verrassing: ronkende machines, rupsbandensporen en het vernietigen van levenslustige loofbomen verwacht je in de natuur niet. Een gevelde meidoorn is een treurige gezicht.

Toch ben ik op het hoge zandduin bij de vuurtoren gaan staan, waarvandaan ik de werkzaamheden heb toegejuicht. De vallei daar is net als de gefreesde Hertenbosvallei één van ’s lands kleurrijkste duinvalleien. Wat je daar niet aan bloemen bij elkaar ziet! Ook groeien er zeldzame zeggen, staan er vuuurrode zwammetjes en fladderen er allerlei vlinders rond.

Maar berken, elzen, rozen en meidoorns schieten er wortel. Ik heb Schiermonnikoog van een open duinlandschap zien veranderen in een jong loofbos. Dat heeft ook wel wat, maar het gebeurt overal in de duinen – laten we alsjeblieft een paar duinvalleien open houden. En dat is wat Natuurmonumenten doet. Soms worden er dagen georganiseerd waarop badgasten en schoolkinderen en wie maar mee wil jonge boompjes uittrekken. Als je dat elk jaar doet, is er veel minder nodig.

Natuurmonumenten hoopt de duinen open te houden met meer schapen dan er al zijn. Dat kan goed uitpakken, maar schapen eten gras met rupsen en al, ze kunnen vogelnesten vertrappen en als ze met genoeg zijn, scheren ze alles kaal. Dan maken schapen het duinleven eentoniger, in plaats van veelzijdiger.