Sterren van haarmos

Haarmos. Foto Koos Dijksterhuis
Haarmos. Foto Koos Dijksterhuis

Je zou toch zweren dat het sterremos is, op de foto? Maar het is haarmos, gewoon haarmos. Iedere keer moet ik me ervan overtuigen. Haarmos en sterremos zijn beide algemene bladmossen. Ze zijn prachtig, ze maken van rottende boomstronken iriserend groene kussens. Haarmos ziet er nog meer uit als een verzameling sterretjes dan sterremos, dat is het verwarrende. Als je bij haarmos één zo’n klein, smal blaadje uit het sterretje trekt, blijkt er een haartje aan te blijven hangen, een transparant kabouterfrutseltje. Dat is de haar waarnaar haarmos is genoemd.
Gezien de fantasie waarmee sommige mossen hun Nederlandse naam kregen, had haarmos wel wat tot de verbeelding sprekender gekund. Haarmos is naamsgewijs ook nog te verwarren met baardmos. Baardmossen echter kunnen niet tegen vervuilde lucht en zijn in Nederland dus zeldzaam geworden. Ze komen weer schoorvoetend terug, maar hangen en staan niet, en vallen hoe dan ook niet bijster op. Kunnen baardmossen in Amerika meters lang uit boomtakken hangen, Nederland kent zulke Sinterklaasbaardmossen niet, hier halen ze hooguit millimeters. Stoppelbaardmos.

Mijn gazon wordt door de cavia’s gemillimeterd, zodat het mos alle kans krijgt. Als de lage avondzon ertegenin strijkt, en weerkaatst wordt door het tapijt van mos, is het onwaarschijnlijk mooi. Onbegrijpelijk dat tuiniers er een rood waas voor ogen van krijgen, en naar de chemische afdeling van het tuincentrum snellen om daar mossenverdelger te kopen. Mos is zo mooi, nog mooier dan gras.

Het is wel nat ja. Op mos is het zacht liggen, maar vochtig. In de volle zon houden mossen het slecht uit. Maar van een vochtig, donker winterbos maken ze een sprookje. De met haarmos begroeide eikenknoest op de foto, wat een sterrenpracht!

(Natuurdagboek Trouw 27 dec. 2014)

Sterren van haarmos
DELEN