Springzaad op het spoor

Groot springzaad. Foto Koos Dijksterhuis
Klein springzaad. Foto Koos Dijksterhuis

Klein springzaad is een plant die het bloeien tot diep in de herfst volhoudt. Net als zijn grote neven groot springzaad en reuzenbalsemien vormt klein springzaad zaaddozen, die als ze rijp zijn bij aanraking of beweging exploderen. De zaadjes schieten dan weg. De zaaddozen zijn zo’n twee centimeter lang en hebben rond de zaden een verdikking van een paar millimeter.

Klein springzaad zou een goede kandidaat zijn voor wildplukkers. De jonge loten ervan zijn eetbaar, evenals het zaad. Dat plofzaad laat zich alleen lastig oogsten! Daar staat tegenover dat plukkers er niet ver voor van huis hoeven en dat de plant zo algemeen is, dat het plukken ervan geen kwaad kan.

Klein springzaad is net als de reuzenbalsemien een uit Azië afkomstige immigrant, die zich hier uitstekend handhaaft. De springerige zaden ontkiemen gretig op voedselrijke (vervuilde), liefst vochtige grond, maar ook op ellendige plekken waar niets het uithoudt. Bijvoorbeeld op het met plantenverdelgers bespoten grindbed van spoorrails, zoals de plant op de foto. Die houdt de moed erin op station Haarlem. Er staan op enkele meters afstand een paar doodgespoten planten, maar verder is dit een geïsoleerd plukje groen. Met gele bloempjes. De zaden liften misschien wel eens mee met een trein. Zo zouden ze ooit uit het oosten kunnen zijn komen aangespoord.

De gelige bloempjes van klein springzaad zijn prachtig, maar klein en onopvallend tussen het groene blad. De bladeren van klein springzaad zijn bovenaan het grootst. Als een soort plumeau waaiert de plant van onder naar boven toe uit.

En hoe gewoon en uitheems klein springzaad ook is, het is wel de waardplant van één van onze mooiste en grootste nachtvlinders: groot avondrood.

(Natuurdagboek Trouw donderdag 5 nov. 2015)