Spreeuwen in Rotterdam

Spreeuwen. Foto Koos Dijksterhuis
Spreeuwen. Foto Koos Dijksterhuis

Afgelopen zaterdag was het vogelteldag en de gezamenlijke vogelaars telden 66.723 overtrekkende spreeuwen, meer dan welke andere vogelsoort ook. Toch gaat zelfs deze overlever griezelig snel achteruit, zoals alle vogels van het gesteriliseerde platteland. De spreeuw is aan het verdwijnen. Wie er oor voor heeft, merkt het al: dat gezellige geneurie van september tot mei verstomt, de spreeuwen zitten niet meer in de tuin.

Gezellig geneurie? Ja, want hoewel spreeuwen soms voor schreeuwlelijkerds worden uitgemaakt, zijn ze allesbehalve dat. Ze zingen meestal tevreden en ingetogen. Opdringerig zijn ze niet, laat staan schreeuwerig. Bijna niemand weet dat; bijna niemand weet dat spreeuwen prachtig kunnen zingen. Ze worden over het hoofd gezien, ze worden niet gehoord. “Via mijn fotografie kan ik een stem geven aan degenen die vaak niet gehoord worden”, schrijft Jasper Doest op zijn website. Doest heeft in het Natuurhistorisch Museum Rotterdam een kleine, maar fijne expositie aan spreeuwen gewijd. Omdat ik een heel boek over spreeuwen schreef, mocht ik die expositie laatst openen en komende zondagmiddag geef ik in het museum een vrolijke lezing over deze flierefluiters. Zie de internetpagina van het museum.

Spreeuwen imiteren andere vogels. Vroeger imiteerden ze wielewalen, tot voor kort imiteerden ze grutto’s, nu imiteren ze buizerds. Uit spreeuwenzang kun je afleiden welke vogels algemeen zijn. Niet alleen vogels doen ze na. Ze kunnen elk geluid nabootsen, met inbegrip van mensentaal. De spreeuwen op Rotterdam Centraal bootsten een paar jaar geleden het geluid van sissende treinen na, waarmee ze passagiers aan het lachen maakten. In Engeland werd eens een voetbalwedstrijd stilgelegd, toen een spreeuw feilloos een scheidsrechtersfluitje liet horen.

Op de expositie is een microfoon en als je daar je oor tegen drukt, hoor je Eine Kleine Nachtmusik van Mozart, gefloten door een spreeuw. Mozart had zelfs een tamme spreeuw, die meewerkte aan enkele composities van de maestro.

(Natuurdagboek Trouw vrijdag 6 okt. 2017)