Nonnenkap

Nonnenkapkluifzwam, foto Koos Dijksterhuis

In een populierenbosje in het Lauwersmeer vonden we paddestoelen. In de herfst zijn er meer paddestoelen, want dan is er veel rottend hout en groen op te ruimen. Maar het hele jaar groeien er paddestoelen. In de winter doen vorst en droge oostenwind de paddestoelen de das om. Zwammen willen vocht. Deze niet zo warme lente bleek goed voor paddestoelen.

In het populierenbosje zagen we bokaalzwammen, met hoeden die omgekeerd lijken. Als bruine eierdopjes staan ze in het gras. Bijzonderder waren de kluifzwammen of kluifjeszwammen. Ik wist niet meteen welke soort, dat moest thuis worden opgezocht aan de hand van foto’s. Echte kenners plukken dan een paddestoel om mee te nemen. Ik niet, ik ben geen echte kenner.

Kluifzwammen hebben een grillige hoed op een grillige steel. Witte kluifzwammen zijn de algemeenste kluifzwammen. Ze zien eruit als een door de hond afgekloven bot.

In Noord-Holland zijn bij Wormerveer in de berm van de drukke N8 ook kluifzwammen gevonden, meerdere soorten zelfs, waaronder zeer zeldzame. De grote schotelkluifzwam bijvoorbeeld en de geaderde kluifzwam. Ook ‘onze’ soort uit het Lauwersmeer staat er, met tientallen. Die kluifzwam is genoemd naar de zwarte hoed met wonderlijke flappen en huiven, die de naamgever aan een nonnenkap deed denken. Het is de nonnenkapkluifzwam, kortweg nonnenkap.

Nonnenkappen moeten een kalkrijke standplaats hebben. De voormalige zeebodem in het Lauwersmeer is kalkrijk, met dank aan het schelpenzand. Nonnenkappen wisselen voedingsstoffen uit met de wortels van ratelpopulieren. Het is geen toeval dat we ze vonden in een populierenbosje.

Het was een zeer goede lente voor paddestoelen. Maar een paar zonnige dagen met oostenwind kan ze in één of twee dagen doen wegschrompelen.