De mezen gaan dood

Jonge koolmeesjes met honger Foto Koos Dijksterhuis
Jonge koolmeesjes met honger Foto Koos Dijksterhuis

Een koude lente is slecht voor kool- en pimpelmezen en waarschijnlijk even slecht voor veel andere zangvogels. Ze verbruiken meer energie, terwijl het lastiger is voedsel te vinden, omdat er minder insecten zijn.

Daarom bleef ik in april vogelvoer opdienen, met dode insecten. Maar toen ik er een week tussenuit kneep, zijn de mezen verhongerd.

Vorig jaar was het ook een koude lente en dat had invloed op de mezen. De Werkgroep Nestkast van Sovon Vogelonderzoek Nederland verzamelde de gegevens van onder meer zesduizend door kool- en drieduizend door pimpelmezen bewoonde nestkasten. Die bevatten ruim 40.500 resp. ruim 21 duizend eieren. Gemiddeld waren dat kleinere legsels dan anders en de oudervogels deden er drie dagen langer over om de eieren uit te broeden. Een deel van de eitjes kwam niet uit en vervolgens verhongerden in veel kasten de kuikens. Dit alles staat te lezen in het onlangs verschenen Nestkastrapport. In totaal vlogen er 26 duizend koolmeesjes uit en 18 duizend pimpels. Onder de koolmezen schopte slechts 71,5 procent van de eieren het tot uitvliegen en dat nestsucces is één van de laagste sinds 1980.

Dit jaar gaat het kennelijk weer fout met de mezen. Ze kampen bovendien niet alleen met kou en voedselschaarste.

In bossen op de arme zandgronden leggen mezen eieren met dunne schalen, waaruit geen of misvormde jongen kruipen. Vooral op de Veluwe tobben mezen daarmee. Het zou kunnen dat verzuring daar de oorzaak van is. Als er ammoniak, nitraten en stikstofdioxide uit de lucht neerdwarrelen, verzuren die de bodem. Kalk lost dan op en spoelt weg, wat weer invloed heeft op het planten- en dierenleven. Zonder kalk wordt het slakken onmogelijk gemaakt huisjes te maken. Mezen krijgen minder kalk binnen en kunnen niet bijtanken door aan slakkenhuizen te knagen. Ze leggen broze eieren.

Dit werd rond 1980 aangetoond en lag toen vooral aan met zwaveloxiden uit verkeer en industrie verzuurde regen. De zwaveluitstoot is sindsdien aangepakt, en nu zijn waarschijnlijk nitraten en ammoniak uit de landbouw de grootste boosdoeners.

(Natuurdagboek Trouw vrijdag 12 mei 2017)

2 gedachten over “De mezen gaan dood”

  1. De droogte ook erg raar. Wel lelietjes van dalen in knop maar niet in bloei b.v.. Langs de Hunze nog geen reiger of ooievaar gezien……Ook heel weinig vlinders. Logisch.

  2. Uit het eerste nest van Gerrit de merel en zijn vrouwtje (al jaren trouwe bezoekers van mijn huis en eters van de brokjes van Ella) kwam dit jaar maar 1 jong uitvliegen. Te zien aan het af en aanvliegen zijn ze nu bezig met de tweede leg.

Reacties zijn gesloten.