Meer boeren, kleinere bedrijven!

Stal in aanbouw. Foto Koos Dijksterhuis
Stal in aanbouw. Foto Koos Dijksterhuis

Reddingsplannen voor de natuur op het boerenland zijn er genoeg. Het resultaat is zelden meer dan een plaatselijke vertraging van de grote uitstervingsgolf. Moderne exportlandbouw is dodelijk voor natuur en landschap. De intensieve landbouw zorgt bovendien voor veertien procent van ’s lands uitstoot van broeikasgassen en het merendeel van de stikstofuitstoot.

De nieuwe regering heeft meerdere ministers voor verduurzaming van de landbouw. Iedereen weet dat het zo niet langer gaat, iedereen weet dat de landbouwproductie flink moet krimpen. Zelfs het CDA heeft gezegd dat het aantal boeren omlaag moet.

Het CDA lijkt daarmee een probleem te erkennen, maar boeren uitkopen is geen oplossing. Minder boeren evenmin. De boerenstand daalt vanzelf al gestaag, juist als gevolg van schaalvergroting. Boeren die met pensioen gaan en geen opvolger hebben verkopen hun grond aan een naburige grootgrondbezitter.

Het aantal boeren daalt, maar de productie stijgt. In 2021 exporteerde Nederland voor het eerst in de geschiedenis voor meer dan 100 miljard aan agrarische producten. Volgens het CBS zijn er nog geen 55 duizend boerenbedrijven, dus dat is gemiddeld bijna 2 miljoen euro per boerderij. Alleen al aan export.

De vlees- en melkveesectoren waren grote groeiers. Wat moet krimpen groeit maar door. Ieder jaar persen we nog meer opbrengst uit onze bodem en onze dieren. Ik zie dan ook nog steeds gigantische stallen verrijzen; die worden in enkele dagen uit de grond gestampt – gezien hun lelijkheid zonder oordeel van een welstandscommissie. Zelfs op Schiermonnikoog, waar de veehouders prat gaan op krimp van de melkproductie, verrees een enorme stal.

Krimp is vereist om ons land leefbaar te houden. Minder productie, minder vee, minder mest, minder pesticiden. Niet minder boeren of boerenbedrijven, nee, liever meer boeren met kleinere bedrijven dan de doodlopende weg van schaalvergroting.

(Natuurdagboek Trouw woensdag 26 januari ’22)