Kievitsbloem in de tuin

Kievitsbloem, foto Maarten Westmaas
Kievitsbloem, foto Maarten Westmaas

De kievitsbloemen bloeien. Ze zijn in tuincentra te koop. Ik heb ze in de tuin, want ze zijn prachtig. Gekweekte kievitsbloemen zijn gemakkelijkere kostgangers dan wilde. Die groeien alleen in gras dat ’s winters zompig is of blank staat, bij voorkeur op een bodem van klei op veen. Uiterwaarden, beekdalen, veenweiden. Daar komen ook kieviten voor, maar de bloemen heten naar de vogels vanwege hun vlekkerige bloemen, die ooit iemand deden denken aan kievitseieren. De tuinvariant wordt trouwens daarom kievitsei genoemd.

Wilde kievitsbloemen komen vooral voor in de Kop van Overijssel. Wilt u ze zien, dan moet u nu gaan. Kievitsbloemen verspreiden zich via drijvende zaden. Als die aanslaan, duurt het ik geloof wel acht jaar voor een plant gaat bloeien. Acht jaar! Vind in Nederland eens een grasland dat acht jaar niet omgeploegd wordt. Misschien een uiterwaard.

Kievitsbloemen bloeien paars, maar er bestaan ook witte. De wilde witte staan volgens Natuurmonumenten nog maar op één plek, in het stroomgebied van de Drentse A in Noord-Drenthe, en omdat het waterpeil daar ’s winters laag gehouden wordt, sterven die uit. Twee jaar geleden bloeiden er dertig, vorig jaar nog maar vijftien. En nu tellen de fotograaf en ik vier polletjes, met twaalf bloemen.

Sinds een jaar beheert Natuurmonumenten het veld. Hopelijk op tijd, want het is spijtig als we zomaar een soort laten uitsterven. Al missen we er weinig aan, wie ziet ze ooit bloeien? We kunnen altijd nog de tuinvariant poten. Die zijn er ook in het wit. Ze kunnen, zoals paarse dat ook wel deden, uit tuinen weer verwilderen. Geen mens die het verschil ziet met de wilde. Maar toch…

(Natuurdagboek Trouw 1 mei 2013)