Hiëronymus en de leeuw

Hiëronymus bij de knotwilg, ets van Rembrandt van Rijn, 1648
Hiëronymus bij de knotwilg, ets van Rembrandt van Rijn, 1648

Soms vertelde ik mijn kinderen het verhaal van de leeuw met de doorn in zijn poot. Het is een oud verhaal. Er wordt beweerd dat kerkvader Hiëronymus rond het jaar 400 tussen zijn overwegend vrouwelijke volgelingen zat, toen er een leeuw binnentrad. Iedereen stoof gillend uiteen, op onze held na, die de leeuw van een doorn verloste.

Vandaar dat Rembrandt Hiëronymus samen met een leeuw etste. De ets is één van de ruim honderd etsen van Rembrandt, die in het museum Hannemahuis in Harlingen hangen. Ze komen uit de privécollectie van Jaap Mulders en reizen onder de titel Rembrandt in Zwart-Wit enkele musea langs. Na Harlingen komt Gouda aan de beurt.

Rembrandt is beroemd om zijn schilderijen, maar maakte meer etsen dan welke tijdgenoot ook. Van zijn etsen bestaan vaak meerdere staten (versies). De knotwilg met Hiëronymus hangt in Harlingen, maar in andere staat ook in het Rembrandt-huis en in het Rijks.

Rembrandts Vlucht naar Egypte vindt plaats in een weelderig heuvellandschap à la Zuid-Limburg. Hij is in Egypte noch Zuid-Limburg geweest. Hij gebruikte een bestaand landschapje van Hercules Seghers en etste daar andere figuren in. Postmodern avant la lettre! Zulke dingen weet ik niet, maar hoor ik als ik met een van het museum geleend tablet het schilderij scan. Heel hip zoiets, en leuk voor kinderen.

Grappig is de Omval, een zicht op de rivier met een bosje op de voorgrond. De afbeelding is klein, maar als je heel goed kijkt, zie je er een hand uitsteken. Die hand verraadt dat er in dat bosje iets ondeugends gebeurt.

Rembrandt verstopte wel meer lollige details in zijn toch al priegelige etsen. Die moeten mijn kinderen zien. Tot 22 juni kan dat in Harlingen.

(Natuurdagboek Trouw 11 maart 2014)