Het nut van vogels vangen

Zwarte spechten bij hun hol Foto Koos Dansen
Zwarte spechten bij hun hol. Foto Koos Dansen

Mijn stukje over onderzoek naar grutto’s laatst leverde enkele gebalde vuisten op. Sommige vogelliefhebbers gruwen ervan dat onderzoekers vogels vangen, ringen en zenderen.

Ik begrijp dat goed; zelf laat ik vogels ook liever met rust, en de meeste onderzoekers die ik ken eveneens. Vogelonderzoek is soms, maar zeker niet altijd gericht op bescherming van die vogels. Wel is kennis over vogels nodig om ze te kunnen beschermen. Als je weet hoe en waar een vogelsoort leeft, of sterft, kun je bijvoorbeeld bedreigingen achterhalen.

De standaardreactie daarop is dat men zo ook wel weet dat we vogels moeten beschermen, daar heeft men geen onderzoek voor nodig. Dat is mooi, maar de wereld bestaat uit meer mensen dan men. Mensen die belangen hebben. En mensen die de teloorgang van grutto’s aan ‘de vos’ of ‘de kraai’ wijten. Voor bescherming zijn bewijzen nodig.

In mijn laatste boek De zwarte specht beschrijf ik een onderzoek naar die prachtige vogels. Hun aantal liep terug, maar waardoor? Dankzij het (met tegenzin) vangen en zenderen van spechten werd duidelijk dat ze niet alleen mieren, maar ook keverlarven eten. En dat ze die ook nodig hebben. En dat ze die in naaldhout vinden. Die kennis kan zwarte spechten van nut zijn, als terreinbeheerders op basis daarvan stoppen met de kap van naaldbos. Men kan naaldbos ook zonder onderzoek laten staan, er kan zoveel, we doen het alleen niet.

Van veel vogels wordt het leefgebied vernietigd voor menselijk gewin. Er worden ook nog vogels gevangen voor de vogelhandel. Wie vogels wil beschermen zou zich beter daartegen kunnen richten dan tegen onderzoekers die gevangen vogels weer vrijlaten, en die de vogels willen begrijpen en beschermen.

Onderzoek is bedoeld om kennis te vergaren. Er zijn vele voorbeelden van vogelbescherming die zonder kennis over die vogels niet mogelijk was. Ik zal er nog een verklappen, in het volgende Natuurdagboek.

(Natuurdagboek Trouw donderdag 7 januari ’21)

Het nut van vogels vangen
DELEN