Het broedgebied voorbij gevlogen

Roodkopklauwier Foto Koos Dijksterhuis
Roodkopklauwier Foto Koos Dijksterhuis

Boven in een meidoorn in de duinen zit een klauwier. Vanuit een uitkijkpunt, meestal boven in een alleenstaand boompje op open terrein, speurt de vogel naar kikkers, hagedissen, muizen en grote insecten. Meent hij een prooi te zien, dan stort hij zich erop. Klauwieren zijn zangvogels die zich gedragen als roofvogels.

Toen Nederland nog een afwisselend landschap had, broedden er maar liefst drie soorten klauwieren. Twee ervan zijn we kwijtgeraakt, de derde raakten we bijna kwijt maar die keert de laatste jaren op wonderbaarlijke wijze terug, vooral in en rond Drenthe. Dat betreft de grauwe klauwier.

Klapeksters broedden tot 1999 op heidevelden. Sindsdien komen ze slechts op bezoek in de winter. Hun aantal lijkt licht toe te nemen, dus wie weet wat de toekomst brengt.

In bovengenoemde meidoorn zit de derde soort: roodkopklauwier. Die is iets kleiner dan een klapekster en iets groter dan een grauwe klauwier. De vogel is zwart met wit en heeft een roodbruine kruin en nek. Roodkopklauwieren broedden tot 1956 in Nederland. Ze lijken hun broedgebied naar het zuiden te verplaatsen. Dat is een verhuizing tegen de klimaatverandering in en heeft eerder met de verloedering van het Noordwest-Europese landschap te maken. In Zuid-Europa zag ik ze vaak in open terrein met veel stekelstruiken en zonder veel mensen. In Nederland ruimen we stekelstruiken nog steeds op, terwijl in de restjes halfopen landschap de mensen zich verdringen om hun natuurliefde te bevredigen.

Misschien dat we roodkopklauwieren ooit weer als broedvogel mogen verwelkomen, als we ons land niet langer vullen met doodse velden en distributieloodsen. Ze keren in april mei terug uit Afrika en sommige vliegen dan ver voorbij hun huidige broedgebied. Misschien doen ze dat expres, misschien vergeten ze op tijd te remmen. Ieder jaar duiken er wel een paar op in Nederland. Maar broeden? Nee dank u, nu nog even niet.

(Natuurdagboek Trouw woensdag 11 mei ’22)

 

Het broedgebied voorbij gevlogen
DELEN