Fopwesp

Grote Fopwesp. Foto Jeanette Essink
Grote Fopwesp. Foto Jeanette Essink

Nu het dan eindelijk warmer is geworden, barst en brandt de insectenwereld los. Vlinders, libellen, bijen. En zweefvliegen. Veel zweefvliegen zijn zwart met geel gestreept. U zult vast schrikken als een zijn zwart met geel gestreept insect op u gaat zitten. U kent de wesp, wespen zijn gevaarlijk. Zweefvliegen niet, maar door eruit te zien als een wesp, profiteren ze van het afschrikwekkende effect van wespen, zonder zelf in een angel en een gifvoorraad te hoeven investeren. Je vraagt je af waarom niet iedere vlieg zwart met geel gestreept is, maar zo werkt het niet. Ten eerste zouden insecteneters verleren dat wespen steken, als de meeste zwart met geel gestreepte prooien niet staken. Ten tweede is evolutie niet zo doelgericht. Er is geen sturende arm die bedisselt dat zweefvliegen zwart met geel gestreept worden. Nee, als een klein beetje zwart met geel al een klein effect heeft, hebben die een beetje gestreepten meer kans om te overleven en nageslacht te krijgen. Dat nageslacht erft het gestreepte patroon. Wie dat het meest heeft, heeft het grootste wesp-effect. Als de vliegen hun soortgenoten in tijgerdessin ook nog het mooiste vinden, kan die evolutie snel gaan. Sommige zweefvliegen zijn zo zwart met geel gestreept, dat ze fopwespen genoemd worden.

Toch zijn er verschillen. Een (zweef)vlieg heeft bijvoorbeeld maar twee vleugels, een wesp vier. En zweefvliegen kunnen met razendsnelle vleugelslag op dezelfde plek in de lucht hangen. Vliegend staan ze de boel te verkennen op eetbaarheid. En op gevaar. Want er zijn altijd onverschrokken of kleurenblinde types of mensen die weten dat zweefvliegen ongevaarlijk zijn. En die ze met hun camera benaderen. Dat overkwam de grote fopwesp op de foto.

( Natuurdagboek Trouw 17 juni 2013 )