Drieste meerkoeten

Meerkoet in dreighouding Foto Koos Dijksterhuis
Meerkoet in dreighouding. Foto Koos Dijksterhuis

De meerkoeten krijgen het voorjaar in hun zwart fluwelen koppies. Er zijn nog wintergroepen die gezamenlijk grazige oevers afstruinen. Ze stappen langzaam rond, alles wat eetbaar zou kunnen zijn oppikkend. Tot een fietser, wandelaar, hond of roofvogel aanleiding vormt om allemaal naar het water te hollen op die malle hoge poten.

De meerkoeten met gierende lentehormonen verlaten de groepen en vormen stelletjes. Van groepsdier veranderen ze in fanatiek beoefenaar van burenruzies. Op de oever of in het water bewegen ze zich voort in lage houding, de nek gestrekt, de kop vooruit, de snavel in de aanslag. De vijand, soms slechts in de verte zichtbaar, is een andere meerkoet. De dreiging wordt kracht bijgezet met angstaanjagende kreten: hoog en schel. Mocht dat niet volstaan, dan worden de vleugels gebold.

Nu blijft het nog bij dat gevleugelde spierballenvertoon, maar weldra zullen de meest opgewonden standjes daar geen genoegen mee nemen. Dan laten ze zich niet kisten en storten ze zich op elkaar. Ze verheffen zich uit het water, leunen achterover en bestoken elkaar klapwiekend met hun poten.

De snavel is ook een wapen om rekening mee te houden. Zo zwart als hun koppies zijn, zo wit zijn hun snavels en voorhoofden. Die voorhoofden zijn wit vanwege een hoornen schild dat aan de snavel vastzit. Het beschermt hun donzige gezicht met de rode oogjes tegen vijandelijk gepik.

De ’s winters zo sociale meerkoeten zijn in de lente intolerante driftkoppen. De bescheidener en kleinere waterhoentjes moeten uitkijken voor hun drieste neven. Ook eenden en zelfs zwanen krijgen er soms van langs. De enige die ze niet durven lastig te vallen, zijn futen. Want een getergde fuut duikt onder en schiet als een schicht terug naar boven, klaar om zijn pestkop aan de snavel te rijgen.

Meerkoeten en futen nestelen vaak vreedzaam in elkaars buurt, profiterend van elkaars verdedigingstechnieken.

(Natuurdagboek Trouw maandag 7 maart ’22)