De mooiste juffers

Bosbeekjuffer, © K. Dijksterhuis

Schoon water dat niet zo snel mogelijk wordt afgevoerd, maar mag slingeren en traag kabbelen langs rietkragen en andere waterplanten, dat hebben we niet veel meer in Nederland. Aan zulk water leven de mooiste juffers. De mooiste? Nou ja, ik kan het niet bewijzen, maar ik vind beekjuffers wel één van de mooiste juffers. Pardon: twee van de. Weidebeekjuffers, met die schaduw op hun vleugels, zwermen soms met tientallen bij een beek. Bosbeekjuffers, met nog meer schaduw op hun vleugels, zijn een stuk minder talrijk. Ze zijn slechts te vinden langs enkele bosbeken in het zuidoosten van Nederland: Achterhoek, Noord-Brabant, Limburg.

Bosbeekjuffers hebben minder waterplanten nodig dan weidebeekjuffers. Ze leggen er wel eitjes op, maar schuilen net zo lief in oevervegetatie. Wel moet een beek schoon zijn en onbekommerd kronkelen door halfopen boslandschap. Moderne landbouw met kunstmest en vergif is funest. Eén illegale overstort of mestlozing en het kan gedaan zijn met een hele bevolking bosbeekjuffers.

Onderaan hun achterlijf hebben bosbeekjuffermannetjes een rode stip, waarmee ze vrouwtjesjuffers hun territorium binnen lokken. Terwijl het vrouwtje eitjes afzet, verleidt het mannetje andere vrouwtjes en jaagt hij rivalen weg. Mannetjesjuffers zijn zeer onverdraagzaam tegen elkaar. Ze verdedigen hun territorium door op een passant af te schieten en dreigend te klapwieken. Zo ziet de vijand hoe schitterend zijn vleugels zijn. Vaak laat de indringer zich door dat vlagvertoon wegjagen – al dat gedoe. Soms houdt de tegenstander een tijdje stand en zwaait ook hij met zijn vleugels.

Tegen de avond sluiten de mannetjes een wapenstilstand en zoeken ze een gezamenlijke slaapplek in hoge planten en dicht struikgewas op de oever.