Bosanemoon

Bosanemoon + speenkruid Foto Koos Dijksterhuis
Bosanemoon + speenkruid Foto Koos Dijksterhuis

Record na record sneuvelt in deze zo natte en winderige nawinter. In mijn tuin vlogen al aardhommels, honingbijen, citroenvlinders, steekmuggen, vliegen en sluipwespen langs. Nou is het ook al maart, bijna lente dus. Op 4 maart zag ik bosanemonen in bloei, één van de mooiste lentebodes, vind ik; ik kijk altijd naar ze uit in het voorjaar. Nou kijk ik ook elk jaar uit naar sneeuwklokjes en krokussen (al uit- resp. bijna uitgebloeid), winterakoniet en klein hoefblad (idem), speenkruid, vingerhelmbloem en bosgeelster. Maar bosanemoon staat met parnassia en dryas in mijn top-3 van kleine witte bloemen.

Bij mij in de tuin zijn de blaadjes van bosanemoon al te zien, maar de bloemen nog niet. Jammer voor die passerende hommel en bij – die behelpen zich nog even met de krokussen en die ene koekoeksbloem die de hele winter al dapper doorbloeit. Maar weldra krijg ik de witte pracht weer cadeau en ben ik een paar dagen anemoonstruck, vergeef me de woordspeling (pun intended). En dan kunnen bijen en hommels stuifmeel van de gele meeldraadjes snoepen en de bloemen bestuiven.

Bosanemonen hebben geen kroonbladen, maar hun witte bloemblaadjes lijken erop. Soms zijn die rossig. In wezen zijn het kelkblaadjes, die op kroonbladen lijken. Vrij snel bloeien de anemonen weer uit, zeker als de zon schijnt en de temperatuur stijgt. De zaadjes ruiken lekker voor mieren, die ze meeslepen en zo verspreiden.

Daarna vergelen de anemonen en verdwijnen ze weer, tot ze volgend jaar opnieuw opbloeien. Zo doen speenkruid en sommige andere vroege bloeiers het ook. Ze profiteren van de lentezon, die door de nog kale boomkruinen heen schijnt. Als de bomen blad krijgen, zou er ondanks de rijzende zon onvoldoende licht op de bosbodems vallen. En waar wel zonlicht valt, nemen grotere planten de stokjes over, die tot dan toe geen genoegen namen met de kort en laag schijnende, nog niet zo felle voorjaarszon.

(Natuurdagboek Trouw vrijdag 13 maart ’20)