10,5 miljoen geringde vogels

Drieteen, © Jacques le Bail

Kanonnetten, mistnetten, klapnetten – in vogelvangtechnieken zijn onderzoekers bijna zo veelzijdig als jagers. Met één groot verschil: hun vangst mag, nee moet blijven leven. Met een ring om de poot krijgen de vogels hun vrijheid terug. Honderd jaar geleden werd in Nederland de eerste vogel geringd. Dat was een spreeuw te Nijkerk, waar het Vogeltrekstation vandaag feest viert. Inmiddels zijn 10,5 miljoen vogels geringd, alleen al in Nederland.

Dankzij vogelringen ontdekten we dat boerenzwaluwen de winter in Afrika doorbrengen, en niet als kikkers in de modder kruipen. Dat Noordse sterns rond Antarctica overwinteren, waar het tijdens onze winter zomer is, zodat je het beter overzomeren kunt noemen. Ondertussen zijn verblijfplaatsen van veel vogels ruwweg wel bekend.

Tegenwoordig wordt de traditionele metalen ring soms aangevuld met kleurringen. Aan kleurringen kun je vogels door een telescoop individueel herkennen. Voor het aflezen van een metalen ring moet je een geringde vogel opnieuw vangen. Van de meeste geringde vogels wordt nooit meer wat gehoord. Van geringende boerenzwaluwen wordt een half procent teruggemeld.

Als we iets over vogels willen weten, is ringen onontbeerlijk. Zelf vinden vogels het niet leuk geringd te worden. Ik ben vaak bij het ringen geweest, maar doe het zelf niet graag. Anderen doen het wel graag. Het geeft vogelaars een zekere status. En al laat ik vogels zelf het liefst met rust, het is mooi om te zien hoe behendig en snel die vogelaars vogels uit een net krijgen, ringen, meten en wegen.

Begin mei werd bij Krommenie een dode grutto gevonden met ring. Hij bleek in 1981 te zijn geringd en dus dertig jaar oud te zijn, een verdubbeling van het bekende gruttoleeftijdsrecord.