Over de dijk rond Breebaart

Kluut, © K. Dijksterhuis

Breebaart is een polder die negen jaar geleden is ontpolderd. Door een duiker, een tunnel door de dijk, kabbelt de Dollard in en uit. Het zoute zeewater draagt slib aan maar doet via een slenk de poldergrond ook afkalven. De polder ziet er nu al puur natuur uit. Slik, kwelders, riet. We wandelen eromheen. Van de dijk af kijken we uit over de Punt van Reide, het schiereiland dat de Eems van de Dollard scheidt. Je mag er niet zomaar op, het is het domein van ganzen en schapen. In de verte kun je soms zeehonden zien luieren. Daarachter, aan de overkant van de Eems, verrijst een muur van fabrieken en kranen – de stad Emden. Er waait een harde, ijskoude noordenwind. We lopen flink door en verzamelen kluiten schapenstront onder onze zolen. Lees “Over de dijk rond Breebaart” verder

Herfstkrokussen

Herfsttijloos, © K. Dijksterhuis

Een lezer meldt dat hij krokussen zag bloeien. Iedere herfst krijg ik een vraag over die herfstkrokussen (herfstkroki). Dat zijn tijlozen. Ik koop wel eens tijloosbollen voor op de vensterbank. Zonder bloempot, aarde of water verschijnen er prachtige lila bloemen. Net krokussen, inderdaad. Blad komt er niet aan, daarom hebben ze ook geen water nodig, is en ik heb eens gehoord dat tijloos hetzelfde betekent als bladloos. Maar tij is toch geen term voor iets als blad, bedekking of kleding? Met eb en vloed heeft de plant niets te maken, dus de verklaring van Van Dale lijkt me aannemelijker: tijdloos, omdat de plant op een ongebruikelijke tijd bloeit. Lees “Herfstkrokussen” verder

Vroege spenen in blad

Speenkruid op boom, © K. Dijksterhuis

Stel dat we Rottumerplaat zouden bespuiten met herbiciden en vervolgens gingen bijhouden welke soorten planten zich op het dode eilandje zouden vestigen? En hoelang ze daar over deden. Zulke experimenten zijn wel gedaan met eilandjes. Als een nieuw eiland ontstaat, bijvoorbeeld na een vulkaanuitbarsting op de zeebodem, kun je de kolonisering door planten (en dieren) volgen zonder eerst met gif te hoeven spuiten. Lees “Vroege spenen in blad” verder

Duiveluitdrijvende kamille

Kamille, © K. Dijksterhuis

Veel vrouwen kijken niet op van een kamillestoombad. Zij hangen vlak boven een dampende schaal kokende kamillethee met een theedoek over hun hoofd. Voor mannen zijn kamillestoombaden minder gebruikelijk. Misschien zijn vrouwen avontuurlijker ingesteld op gebied van de botanische geneeskunde? Hebben vrouwen vaker last van ontstoken voorhoofds- en bijholten? Of zijn vrouwen beter bestand tegen de schrijnende hitte die onder de theedoek heerst? Door de kieren dwarrelen stoomwolkjes die een steeds sterkere kamillegeur verspreiden. Ik vind kamille soms lekker ruiken, maar meestal wee. Af en toe slaat de kamillestoomster de doek even terug en verschijnt haar rode, waterige hoofd in een wolk van stoom. Lees “Duiveluitdrijvende kamille” verder

Echte tonderzwam klinkt hol

Tonderzwam, © K. Dijksterhuis

Tonderzwammen kunnen goed tegen droogte. Brokken van hun verdroogde, binnenste werden vroeger gebruikt als tondels in de tondeldoos. Tonderzwam is kurkachtig, vat gemakkelijk vlam en blijft lang doorsmeulen. Smeulend kon men het in de tondeldoos meenemen, om bij een volgende rustpauze een nieuw vuurtje mee aan te steken. In Nederland kwamen tonderzwammen lange tijd niet of hooguit sporadisch voor. Ze leven namelijk van zieke bomen. Hun zwamvlok doorweeft de stervende boomstam van berk of beuk. Populier, eik en linde zijn soms ook stamvader. Bomen met tonderzwammen gaan eraan. Ze waren al ziek en zwak, want gezonde bomen zouden beginnende schimmels bestrijden met desinfecterende stofjes. Lees “Echte tonderzwam klinkt hol” verder