Natuurdagboeken op dijksterhuis.net

Stuifmeel in de neus

Elzenkatjes Foto Koos Dijksterhuis
Elzenkatjes. Foto Koos Dijksterhuis

In diverse media kwam ik de alarmerende tijding tegen dat de elzen al bloeiden en dat astmalijders zware tijden kenden. Ik sta open voor onheilstijdingen, al vraag ik me eerst af of ze aannemelijk zijn. Ja, klimaat enzo. Maar ik zie altijd in november al elzenkatjes.

Misschien dat ze deze winter eerder stuifmeel verspreiden dan anders, dat zou kunnen. Of dat ook de wilgen en hazelaars onder de noemer elzen geschaard worden, want dier eerste katjes zijn ook al lang gesignaleerd. Ik weet het niet, maar ik kom uit een familie van astmatici en die heb ik tot nu toe weinig met betraande ogen en rode neuzen gezien. Afkloppen. (meer…)

DELEN

Slapen in het groen

Merel in de klimop Foto Koos Dijksterhuis
Merel in de klimop. Foto Koos Dijksterhuis

Voor het slapen gaan zwieren roeken, kauwen en spreeuwen nog even door de avondlucht. Dan strijken ze neer in de bomen of, spreeuwen, in een rietveld. Voor hun veiligheid vertrouwen ze waarschijnlijk op hun aantal en hun hoge of natte rustplaats, en nemen de opvallendheid van hun gezwerm voor lief.

Veel andere zangvogels schieten tegen de avond schielijk een boomkruin of nestkast in. In de schemer valt dat nauwelijks op. Maar regelmatig zie ik vogels ook bij daglicht reeds plaatsnemen in een boom, om de nacht af te wachten. Kennelijk hadden ze een goede dag en hoeven ze niet meer te eten om de lange winternacht warm door te komen. (meer…)

DELEN

De bladeren van Aäron

Italiaanse aronskelken. Foto Koos Dijksterhuis
Italiaanse aronskelken. Foto Koos Dijksterhuis

In mijn tuin komen de aronskelken op. Aronskelken hebben op kelken lijkende bloemen, die zijn genoemd naar de oudtestamentische Aäron, grote broer van Mozes. Aan Aärons staf zou de bloem van een aronskelk ontsproten zijn. Gandalf is er niets bij!

Of er aronskelken in de Sinaï zijn, weet ik niet. Maar in mijn tuin tieren ze zo welig, dat ik het overdreven begin te vinden. Mijn kleine tuin is verdeeld in het hooiland en het bos. Het bos bestaat uit een appelboom en wat heesters. De bosbodem is bedekt met aronskelken. In de zomer sterven de bladeren af en wordt de bodem kaal. Wel vormen de planten dan feloranje bessen op rechtopstaande aren. Die bessen zijn het gevolg van een bestuiving door vliegen, die de plant met het oog op verhoging van de succeskans een dagje opgesloten houdt in de bloem. Bedekt met stuifmeel wordt de vlieg vrijgelaten. (meer…)

DELEN

Het is (bijna) vinkentijd

Vink Foto Koos Dijksterhuis
Vink. Foto Koos Dijksterhuis

Van mij mag u overal grappen over maken, maar wees tegen vogelaars terughoudend met sommige vogelgrappen. Niet omdat vogelaars zo serieus zijn of geen zelfspot kennen – in dat opzicht zijn ze net gewone mensen. Wel omdat ze die grappen al 73 keer gehoord hebben.

Vooral de buurmannen en zwagers op verjaardagen zijn berucht. Na de coming-out als vogelaar zeggen die verwachtingsvol grijnzend: ‘slavink!’ of ‘blinde vink!’ De gevorderde grappenmaker voegt daar de ‘schijtlijster!’ aan toe. Ik glimlach dan toegeeflijk en antwoord met ‘vergeet de luistervink niet’. Die kan rekenen op instemmend gegrinnik. Zwager en buurman hebben er weer een vink bij. In een recalcitrante bui opper ik ‘de hummus’. Die vat men na enig nadenken op als humus. Kennelijk is de Midden-Oosterse kikkererwtenpuree niet algemeen bekend. De hum(m)us snoert de melige monden. Aan Vietnamees en Panamees hoef ik niet te beginnen. (meer…)

DELEN

Houtzwam met een doolhof van plaatjes

Geelbruine plaatjeshoutzwam. Foto Koos Dijksterhuis
Geelbruine plaatjeshoutzwam. Foto Koos Dijksterhuis

Paddenstoelen horen bij de herfst, maar er zijn er die een ander seizoen verkiezen. Ook zijn er soorten die je het hele jaar wel kunt vinden, de geelbruine plaatjeshoutzwam bijvoorbeeld.

Er zijn tientallen soorten houtzwammen die op dode of nog levende boomstammen groeien. Sommige willen alleen loofbomen of zelfs maar één soort loofboom, zoals de berkenzwam, andere beperken zich tot enkele soorten naaldbomen, zoals de sparrenplaatjeshoutzwam. Die is verwant aan de reeds genoemde geelbruine plaatjeshoutzwam. De laatste groeit soms op loof- maar meestal op naaldhout.

De meeste houtzwammen verspreiden hun sporen niet vanuit plaatjes, maar vanuit buisjes of poriën die de hoed aan de onderkant een sponzig aanzien geven. De plaatjeshoutzwammen zijn, zoals hun naam al verraadt, uitzonderingen. (meer…)

DELEN