Recensie – Handboek voor natuurwandelingen
Marijke Domis, in NVOX, april 2018
[tijdschrift van NVON, Nederlandse Vereniging voor het Onderwijs in de Natuurwetenschappen]
Door rechtsklikken (windows) op onderstaande afbeelding en dan te kiezen voor Afbeelding bekijken, kunt u deze afbeelding in groter formaat bekijken.
Recensie – De natuur in met een bioloog
Recensie – Handboek voor natuurwandelingen, in Boekenkrant
Verwonderd wandelen in Nederland
[Recensie] In zijn nieuwste boek beschrijft Koos Dijksterhuis twaalf wandelingen door verschillende Nederlandse landschappen. Hij beschrijft uitgebreid wat hij ziet en doet en is daarmee een erg goede gids. Soms wordt de informatie alleen iets te veel en zou je willen dat je gewoon van de natuur kon genieten.
De Nederlandse natuur is populair. Boswachters doen het goed op twitter en instagram en zijn regelmatig te horen op de radio, we duiken massaal de bioscoop in voor films als De nieuwe wildernis en De wilde stad en het thema van de Boekenweek dit jaar was niet voor niets ‘Natuur’. De boeken over de Nederlandse natuur kunnen dan niet achterblijven. Handboek voor natuurwandelingen is er zo eentje.
In dit boek beschrijft bioloog en journalist Koos Dijksterhuis twaalf wandelingen door de Nederlandse natuur. Ze voeren ieder door een verschillend landschap: strand en duin, bos, akkerland, weiland, hei, plassen, moeras, rivier, kwelder, beekdalen, heuvelland en stad. Hij beschrijft hoe het landschap is ontstaan en door de jaren heen veranderd is, wat de schadelijke invloed van de mens op de natuur is, maar ook wat je allemaal kunt tegenkomen als je aandacht hebt voor je omgeving. Om die reden loopt Dijksterhuis eigenlijk altijd alleen. Hij vertelt veel over alles wat hij ziet. En ook al geeft hij in zijn voorwoord aan ‘van veel een beetje te weten’, het lijkt soms alsof hij alles wat hij weet ook wil vertellen.
Ik ben niet anders gewend dan samen te wandelen. En had aan mijn ouders gidsen van dezelfde kwaliteit als Dijksterhuis. Mijn ouders zijn beiden bioloog en beiden werkten ze jarenlang als docent. Op vakanties wandelden we bijna iedere dag. Mijn moeder speurde met haar haviksogen de lucht af en mijn vader zocht naar amfibieën en reptielen. Ik leerde het verschil tussen hagedissen en salamanders en verwonderde me over de pootloze hazelworm. Nog steeds weten ze me tijdens wandeltochten van alles te vertellen dat ik zelf niet weet. Maar we liepen ook veel in stilte. Omdat je dan het meeste ziet. Terwijl ik het boek van Dijksterhuis lees, wandel ik in gedachten door de prachtige natuur die hij omschrijft, maar dan met een gids die in zijn enthousiasme niet weet wanneer hij beter kan zwijgen.
Leuke weetjes
Het boek bevat ontzettend veel interessante feitjes (“Linnaeus beschreef de otterschelp als eerste en wilde hem Lutaria noemen. Hij schreef per ongeluk Lutraria, wat otter betekent.”), alsook leuke feitjes (“Izabel is een kleur die vaak in vogelboeken voorkomt, om de kleur van een vogel aan te duiden. Het is de kleur van perziken en blozende wangen.”), maar de informatiedichtheid is voor mij iets té hoog. Het zou denk ik een hoop schelen als een deel van de informatie zou zijn afgebeeld in de vorm van foto’s of tekeningen.
Ook zou ik zo graag de wandelingen die erin staan zelf eens maken. Er staan weliswaar routekaartjes aan het begin van ieder hoofdstuk, maar die lezen meer als een schatkaart. In het voorwoord legt Dijksterhuis uit dat dit bewust is gedaan, omdat hij zelf voorgeschreven routes graag aan zijn wandelschoen lapt en dat niemand wil onthouden. Toch zouden die voor de minder ervaren wandelaar best goed van pas kunnen komen.
—
Eerder verschenen op Kennislink
Wandelen met Vroege Vogels op zompig Schier
Naar aanleiding van het verschijnen van ‘Handboek voor natuurwandelingen’ bij Vroege Vogels op de radio.
Hij is er! Handboek voor Natuurwandelingen
In dit handboek maak je kennis met de meest uiteenlopende landschappen: duinen, stranden, heiden, bossen, akkers, heuvels, rivieren, meren en moerassen. Elk landschap heeft zijn eigen planten, bloemen, insecten en zoogdieren. In verruigde rietvelden tref je blauwborsten aan, in vochtige duinvalleien en op zilte strandvlakten vind je de zeldzame parnassia, in drassige heidevelden hoor en zie je in het prille voorjaar heikikkers, die in paartijd prachtig blauw kleuren. In elk jaargetijde en bij elk weertype valt er weer iets anders te ontdekken. …
29 dec. 2017 – Lezing over Schiermonnikoog op Schiermonnikoog
Eilandgevoel
Eilandgevoel is nu te koop in de 3e druk. Het bevat bijna 200 korte verhalen over natuur en landschap op Schiermonnikoog. Behalve alle hoeken van het eiland komen ook diverse karakteristieke eilanders erin voor. Hier zie je wat de uitgever er in de flaptekst over zegt:
Iedere werkdag schrijft Koos Dijksterhuis een kort verhaaltje in Trouw over de natuur. Uit zijn stukjes blijkt zijn grote liefde voor alles wat leeft. Hij verwondert zich over het ogenschijnlijk gewone, waar vaak een verrassend verhaal achter zit. …
De spreeuw – bosvogel, weidevogel, rietvogel
Spreeuwen eten larven, rupsen, zaden, vruchten, kliekjes. Met hun scherpe oogjes zien ze de kleinste gaatjes in het gras, waar emelten onder huizen. Emelten zijn de larven van langpootmuggen. Een spreeuw boort zijn snavel in het gras, opent hem ondergronds en hapt de emelt vast. Op dezelfde wijze vangt een spreeuw de rupsen van grasworteluilen. Fladderend als een biddende torenvalk plukt een spreeuw insecten uit struiken en uit het riet. Spreeuwen vliegen uit de haven garnalenkotters tegemoet om garnalen te snaaien, ze eten de aardappelkliekjes op het gras in de tuin en de donutkruimels bij de kraam op het stationsplein. …
Hoe en waarom spreeuwen zwermen
Boven Rome verzamelt zich in de herfst een zwerm van wel vijf miljoen spreeuwen. Ze wervelen als een vloeistofdia door de avondhemel. Ze blijven niet onopgemerkt. Een slechtvalk, het snelste dier ter wereld, jakkert ernaartoe. De valk duikt bijna verticaal op de spreeuwen. Er golft meteen een donkere strook door de zwerm. Een wave. Een harmonica-achtige verdichting, alsof de spreeuwen die de valk het eerst zien, van schrik terugdeinzen, de zwerm in, die daar dus iets compacter wordt, iets dichter op elkaar gedrukt, waarna de volgende laag spreeuwen terugdeinst. Maar hoewel het sprekend op zo’n verschuivende verdichting lijkt, is dat niet wat er gebeurt.
Wat er wel gebeurt, is te lezen in De spreeuw, het nieuwe boek van Koos Dijksterhuis. Daarin leest u ook de drie vaardigheden die spreeuwen in staat stellen zo massaal te zwermen zonder te botsen. En over het waarom van dat gezwerm. Veiligheid? Die slechtvalk kwam er juist op af.
De Spreeuw is 159 bladzijden dik en gebonden in een stevige kaft. Een luchtig, leesbaar en zomers cadeau! Bestellen bij AtlasContact of bij de auteur. Dan komen er verzendkosten bij maar desgewenst ook een handtekening of andere handgeschreven toevoeging.